Topic-icon Nowy Czas

Więcej
1 miesiąc 2 tygodni temu #1 przez Renata
Renata tworzy temat: Nowy Czas
W galerii portalu Andreovia znajduję kolejne zdjęcie z okresu II wojny światowej, któremu warto poświęcić krótki komentarz (A-03709.pdf) www.andreovia.pl/Book/A-03709.pdf . Widać na nim w tle budynek usytuowany na rogu Rynku i ul. Pińczowskiej (adres Rynek 1) oraz szyld: NOWY CZAS. To tu od końca 1939 r. do 30.09.1943 r. mieściła się redakcja, administracja, ekspedycja i drukarnia polskojęzycznego pisma „gadzinowego” przeznaczonego dla ludności powiatu jędrzejowskiego. Oprócz redakcji i drukarni znajdowała się tam ponadto introligatornia, księgarnia oraz biuro tłumaczeń podań. Egzemplarze „Nowego Czasu. Gazety urzędowej powiatu jędrzejowskiego” możemy przeglądać wyłącznie na portalu Andreovia, gdyż nie ma ich w zbiorach żadnych bibliotek (A-04118.pdf) www.andreovia.pl/Book/A-04118.pdf . Do połowy 1940 r. pod polskim tytułem znajdował się tytuł niemiecki „Die Neue Zeit".

Poniżej telegraficzny skrót najważniejszych informacji dotyczących NC na podstawie przeglądu literatury przedmiotu i analizy zawartości pisma. Wydawcą i redaktorem NC był Joachim Bonk (do końca 1941 r.), a następnie Karl Leopold Reischer, związany również z „Kurierem Kieleckim". W materiale źródłowym pojawia się ponadto nazwisko tzw. redaktora politycznego Hermana Sterlacka.

„Nowy Czas” traktowany jest w literaturze przedmiotu jako mutacja „Gońca Krakowskiego”. Po jego likwidacji na terenie naszego powiatu kolportowany był „Kurier Kielecki” wydawany od 1.03.1940 r. Częstotliwość ukazywania się NC: początkowo 1-2 w tyg., od 1.05.1940 r. 3 razy w tygodniu (wtorek, czwartek, sobota/niedziela). Objętość: 4 strony dużego formatu 48x31 cm. Cena wahała się od 10 do 20 gr (na wsi pobierano dodatkowe 5 gr za dostarczenie do domu), dostępny także w prenumeracie miesięcznej. Nakład-5 tys. egz. Sposób kolportażu: NC można było nabyć w księgarni, za pośrednictwem poczty lub skorzystać z możliwości odnoszenia do domu za dodatkową opłatą.

Zawartość: mocno rozbudowany, propagandowy serwis informacyjny III Rzeszy (głównie wiadomości z frontów), obwieszczenia i zarządzenia okupanta (zarówno generalnego gubernatora, jak i władz powiatowych, m.in. starosty dr Glehna) oraz nader skromne wiadomości lokalne (tu zdecydowanie dominowały tzw. wiadomości potoczne, stanowiące odpowiednik kroniki kryminalnej).

Jak pisał Andrzej Ropelewski: „tak zwane gadzinówki były najbardziej dostępnym źródłem informacji, zwłaszcza w mieście” (W jędrzejowskim obwodzie AK, s.150). Popularny był zwłaszcza dział ogłoszeniowo-reklamowy. Na łamach ,,Nowego Czasu" reklamowali swoje usługi i towary: fotograf, fryzjer, zegarmistrz, krawiec damsko-męski, właściciele sklepu komisowego oraz większe firmy, m.in. Skład artykułów budowlanych (Rynek 6). Polskie Państwo Podziemne od 1942 r. zalecało bojkot gadzinówek tylko w określone dni tygodnia (piątek).

„Nowy Czas” to na wskroś tendencyjne - nie mniej jednak ważne - źródło historyczne, ukazujące znaczący wycinek okupacyjnej rzeczywistości zarówno Jędrzejowa, jak i powiatu. Na jego łamach zamieszczano szereg informacji, które miały istotny wpływ na życie codzienne mieszkańców, m.in. obowiązujące aktualnie godziny zaciemnienia, ceny maksymalne warzyw i owoców czy chociażby zarządzenie ustalające piątek dniem targowym. Uwagę zwraca, typowa dla gadzinówek, śladowa obecność problematyki żydowskiej. W nr 24 z 27 .02.1940 r. s.3 z widoczną satysfakcją odnotowano następujące zmiany stanowiące efekt działalności burmistrza Bankievitza: „Sklepy żydowskie zniknęły z głównej arterii miasta, ulicy 11 Listopada, na miejsce których powstają nowe przedsiębiorstwa handlowe, zakładane przeważnie przez znanych z solidności kupców-wysiedleńców”.

Źródło: „Nowy Czas” 1940-1943 (numery z 1939 r. nie zachowały się)
M. Adamczyk, J. Dzieniakowska, Prasa Kielecczyzny w latach 1811-1989. Bibliografia, t. I, Kielce 1995.
K. Woźniakowski, Polskojęzyczna prasa gadzinowa czasów okupacji hitlerowskiej 1939-1945, Opole 2014

Renata Piasecka-Strzelec

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu - 1 miesiąc 1 tydzień temu #2 przez Marek
Marek odpowiada w temacie: Nowy Czas
Marek (Mordechaj) Śledzik jeden z ocalałych Żydów Jędrzejowskich w swych wspomnieniach opisuje redaktora pisma ,,Nowy Czas '' jako spokojnego człowieka który przed wojną był pozytywnie nastawionym dla ludzi człowiekiem . Po wkroczeniu niemieckich okupantów zmienił swe oblicze został Volksdeutschem agresywnie nastawionym do ludzi do żydów szczególnie

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #3 przez Lech
Lech odpowiada w temacie: Nowy Czas
Dziękuje Renacie za przypomnienie fragmentów gazety "Nowy Czas" z czasów wojny.Jest tam fragment pt." Usiłowanie zabójstwa na osobie policjanta" z dnia 3.06.1940 roku.Na Andreovii jest temat na forum o tym wydarzeniu. andreovia.pl/jedrzejow-forum/jedrzejow-m...tego-przez-zlodzieja

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #4 przez Renata
Renata odpowiada w temacie: Nowy Czas
Witaj Lechu,w NC znalazłam również krótkie wspomnienie pośmiertne poświęcone Piotrowi Gracy, podpisane przez starostę dr Glehna i porucznika żandarmerii Sockendorfa.
Pozdrawiam Renata

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #5 przez Lech
Lech odpowiada w temacie: Nowy Czas
Witam Renato.Czy była by możliwość pokazania skanu tego wspomnienia poświęconego Piotrowi Gracy.
Z góry dziękuję i tez pozdrawiam Lech

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #6 przez Renata
Renata odpowiada w temacie: Nowy Czas
Postaram się dodać skan jak najszybciej:)

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu - 1 miesiąc 1 tydzień temu #7 przez Renata
Renata odpowiada w temacie: Nowy Czas
Lechu :), oto materiały o które prosiłeś. Numer i data na stronie 1, niemieckie napisy nie pozostawią wątpliwości co do charakteru pisma...

Załączniki:

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #8 przez Renata
Renata odpowiada w temacie: Nowy Czas
Numer 46 z 9.06.1940 (słaba jakość sprawia ,że jest on nieczytelny).
Pozdrawiam Renata

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #9 przez Lech
Lech odpowiada w temacie: Nowy Czas
Renato,jakość tych skanów jest niestety zła i niestety wiele z tego nie da się odczytać.Ale dziękuję i za to. :)

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.

Więcej
1 miesiąc 1 tydzień temu #10 przez Renata
Renata odpowiada w temacie: Nowy Czas
Coś poradzimy na to...proszę zatem o cierpliwość.

Proszę Zaloguj , aby dołączyć do konwersacji.